Magazyn Stomatologiczny

Pierwsza konferencja naukowa Lekarz stomatolog lekarzem pierwszego kontaktu w profilaktyce nowotworowej odbyła się w Centrum Jupiter w Warszawie 28 października 2011 roku. Organizatorem szkolenia poświęconego diagnostyce zmian w jamie ustnej i leczeniu nowotworów jamy ustnej była Fundacja „Z uśmiechem przez życie”. Wzięło w nim udział kilkudziesięcioro lekarzy stomatologów z całej Polski.

Konferencję otworzyła pani Małgorzata Nowak-Niedźwiedzka – prezes Fundacji „Z uśmiechem przez życie”, przedstawiając w krótkim wystąpieniu jej cele i zadania. Najważniejsze z nich jest zawarte w samej nazwie Fundacji – sprawienie, by piękny zdrowy uśmiech towarzyszył nam przez całe życie. By tak się stało, należy zadbać o zdrowie jamy ustnej. Misją Fundacji jest uświadamianie polskiemu społeczeństwu ryzyka zachorowania na nowotwór jamy ustnej. Ta groźna choroba nie figuruje w oficjalnych statystykach, choć zapada na nią coraz więcej osób. Dlatego Fundacja zamierza prowadzić kampanie oświatowe i organizować szkolenia dotyczące profilaktyki przeciwnowotworowej. Pierwszym z nich była właśnie konferencja „Lekarz stomatolog lekarzem pierwszego kontaktu w profilaktyce nowotworowej”. Pani Prezes zapowiedziała, że Fundacja zamierza zorganizować kolejne szkolenia.

Fundacja „Z uśmiechem przez życie kładzie nacisk na uświadomienie Polakom potrzeby wykonywania badań profilaktycznych i utrzymywania właściwej higieny jamy ustnej. Jej sprzymierzeńcami i edukatorami pacjentów powinni się stać specjalnie przygotowani lekarze stomatolodzy. To dzięki ich świadomości zagrożeń i wnikliwemu badaniu jamy ustnej można będzie ograniczyć zapadalność na nowotwory jamy ustnej. Z pomocą stomatologów Fundacja zamierza organizować dni otwarte w gabinetach stomatologicznych w Polsce – poświęcone profilaktyce stomatologicznej i profilaktyce przeciwnowotworowej. Osoby, które zgłoszą się do gabinetu, będą mogły bezpłatnie skontrolować stan zębów, zostaną też poddane badaniom przesiewowym, umożliwiającym wykrycie raka jamy ustnej.
Do wygłoszenia wykładów Fundacja zaprosiła wybitnych specjalistów stomatologów, socjologa i psychologa: dr n. med. Magdalenę Pawelczyk-Madalińską, specjalistę periodontologa z Gdańska, dr n. med. Roberta Balickiego, specjalistę chirurgii szczękowo-twarzowej z Kliniki Chirurgii Szczękowo-Twarzowej i Plastycznej, adiunkta Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, dr hab. n. med. Jolantę Pytko-Polończyk, z Zakładu Stomatologii Zintegrowanej, adiunkta Instytutu Stomatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, mgr Annę Czelej, socjologa z Warszawy oraz mgr Małgorzatę Kaczyńską, psychologa z Warszawy. Wszyscy wykładowcy zrezygnowali z honorariów autorskich, dając w ten sposób wyraz swojemu poparciu dla działań statutowych Fundacji.

Program naukowy konferencji otworzył instruktywny wykład dr n. med. Magdaleny Pawelczyk-Madalińskiej pt. „Zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej w praktyce lekarza stomatologa – diagnostyka i leczenie. Możliwości, jakie daje test ViziLite i inne dostępne testy diagnostyczne”. Prelegentka podzieliła się ze słuchaczami swoją wiedzą, przemyśleniami i doświadczeniami periodontologa praktyka, opisując szczegółowo, jak powinno przebiegać wnikliwe badanie jamy ustnej w gabinecie stomatologicznym i na co należy zwrócić w nim uwagę. Obszernie omówiła też kwestię wykorzystania w badaniu stomatologicznym testu ViziLite do wczesnego wykrywania zmian patologicznych błony śluzowej jamy ustnej, w tym zmian nowotworowych, który jest nieocenioną pomocą dla każdego lekarza stomatologa.

Korzystając z pomocy modelki-pacjentki, prelegentka zademonstrowała też prawidłowo przeprowadzone badanie przesiewowe w kierunku wczesnego wykrywania ewentualnych zmian nowotworowych.

Bardzo interesujący był kolejny wykład pt. „Najnowsze dane o zmianach przedrakowych jamy ustnej: etiologia, klinika, diagnostyka, leczenie”. Prelegent, dr n. med. Robert Balicki, specjalista chirurg szczękowo-twarzowy, szczegółowo omówił kwestie profilaktyki onkologicznej, dzieląc ją na cztery kategorie: profilaktyką pierwszorzędową, dotyczącą pacjentów zdrowych i polegającą głównie na promocji zdrowia. Profilaktyka drugorzędowa obejmuje diagnostykę zmian. To bardzo istotne, bo raki jamy ustnej, choć ich liczba stale rośnie, nie figurują w statystykach! A według badań amerykańskich zajmują 8. miejsce wśród najbardziej rozpowszechnionych w populacji nowotworów. Profilaktyka trzeciorzędowa dotyczy pacjentów po operacjach onkologicznych i ma na celu przeciwdziałanie skutkom choroby. Profilaktyka czwartorzędowa zaś to już paliatywna opieka nad nieuleczalnie chorym pacjentem.

Wykładowca szczegółowo omówił kwestię różnicowania zmian na błonie śluzowej jamy ustnej i prześledził w swoim wykładzie ewolucję pojęcia „leukoplakia”. Uczulał też słuchaczy na dokonywanie wnikliwych badań jamy ustnej, by zapobiec rozwojowi choroby. Na zakończenie na prośbę operowanej przez siebie pacjentki, która zachorowała na raka, odczytał jej wstrząsający list. Mimo że skarżyła się na dyskomfort w jamie ustnej i odbyła kilka wizyt laryngologicznych i stomatologicznych, nikt z badających ją lekarzy nie zauważył patologicznych zmian. Odkryła je sama, gdy rak był już zaawansowany.

Widocznym w jamie ustnej skutkom leczenia radiologicznego chorych na raka narządów głowy i szyi był poświęcony wykład dr hab. Jolanty Pytko-Polończyk pt. „Zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej w przebiegu radioterapii u pacjentów chorych na raka narządów głowy i szyi”. Prelegentka wnikliwie omówiła manifestujące się na błonie śluzowej jamy ustnej pacjentów następstwa radioterapii i sposoby pomocy chorym na nowotwory w obrębie głowy i szyi.

Diagnoza w pracy lekarza stomatologa i trudna sztuka przekazywania złych informacji chorym na nowotwory była tematem wykładu mgr Anny Czelej, socjologa i mgr Małgorzaty Kaczyńskiej, psychologa pt.
„Trudne informacje, trudne sytuacje – diagnoza w pracy lekarza stomatologa”. Prelegentki zwróciły m.in. uwagę na wpływ diagnozy na proces leczenia i zdrowienia pacjenta, sposoby i konsekwencje jej przekazywania, podkreślając, że diagnoza powinna motywować pacjenta do walki o zdrowie. Omówiły też kwestię uważności w kontakcie z pacjentem, kładąc nacisk na to, że w nowej rzeczywistości, w jakiej znalazł się pacjent, lekarz powinien być jego przewodnikiem i tłumaczem.

Nieprzewidziany w programie konferencji wykład wygłosił dr n. med. Zbigniew Hamerlak z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, który podzielił się ze słuchaczami swoją wiedzą na temat leczenia zmian w jamie ustnej po terapii radiologicznej oraz zastosowania łagodzących je preparatów.
Konferencja Lekarz stomatolog lekarzem pierwszego kontaktu w profilaktyce nowotworowej była pierwszym, ale nie ostatnim – jak zapowiedziała Prezes Fundacji – szkoleniem dla stomatologów praktyków, którzy zdobyli solidną dawkę wiedzy o niezwykłej ważności dokładnego, uważnego badania całej jamy ustnej i jej narządów. Na pewno znajdzie ona zastosowanie w ich codziennej praktyce, co się przełoży na możliwość wczesnego wykrywania patologicznych zmian zagrażających zdrowiu i życiu pacjentów.

emwu